Cijfers en letters in de zorg


Ik onderstreep in mijn boek over Patient Empowerment (dat op 19 september verschijnt bij Politeia) dat het in de relatie patiënt-zorgverlener een uitdaging is om elkaars perspectieven te zien en begrijpen. Dat uit zich onder meer in het gebruik van cijfers en letters of woorden. Daar kreeg ik onlangs weer een sprekende getuigenis van.

Bij Tania wordt borstkanker vastgesteld. Ze gaat naar de specialist voor verdere onderzoeken. Tijdens de consultatie valt opeens het woord prognose. Dat is even schrikken voor Tania. Voor de arts staat de term wellicht voor een voorspelling over hoe iets zal gaan. Maar Tania associeert het met kansberekening en overleving en het maakt haar extra ongerust. Er wordt haar ook een percentage genoemd. Dat drukt uit hoeveel kans ze heeft dat het goed afloopt. Voor de specialist is dat normaal. Geneeskunde hoort evidence-based te zijn en wetenschappelijk onderzoek leert doorgaans cijfermatig hoeveel kans op slagen of falen een behandeling heeft. Voor de arts staat het voor duidelijkheid, voor de patiënt voor onduidelijkheid en angst. Want de prognose verschilt van situatie tot situatie en van patiënt tot patiënt. De wetenschappelijke resultaten melden daarenboven gemiddelden. En nog, zit je dan als patiënt bij het percentage goeien of slechten?

Cijfers en letters in de zorg
Over een harpoen met weerhaken

Dan krijgt Tania te horen dat haar borst voor de operatie geharpoeneerd zal worden en dat die harpoen weerhaken heeft. Ongetwijfeld technisch een perfecte omschrijving, maar een die opnieuw ongerust maakt. Neen, weerhaken, geruststellend klinkt het niet. Ik maak mij de bedenking dat je als arts echt op maat moet communiceren en niet aan iedereen altijd alles tot alle details moet vertellen. De mate waarin je ook technisch vertelt wat gaat gebeuren, is afhankelijk van de mate waarin een patiënt dat wil weten.

Ondertussen is de ingreep van Tania achter de rug en die ging goed. Dat is natuurlijk de essentie. De arts heeft laten zien dat die van wanten wist. Maar naast het biomedische staat de wijze waarop de patiënt wordt bejegend. Dat gaat verder dan gewoon vriendelijk zijn en een patiënt informeren. Het gaat om het uitwisselen van betekenissen en het besef dat een woord of cijfer voor de een iets anders oproept dan voor de ander. Communiceren is aftasten, begrijpen, checken en luisteren. Naar elkaar.

Dit komt ongetwijfeld ook aan bod op het symposium over de relatie patiënt-zorgverlener op 1 oktober. Schrijf nu in. In de inschrijvingsprijs is mijn boek inbegrepen.


Voortaan een melding krijgen als Edgard een nieuwe blog publiceert? Abonneer je.

Deel deze blog en zwengel de discussie aan.